शासन निर्णय · सहकार विभाग · 22.06.2018
चार टप्प्यांत मानीव अभिहस्तांतरण: 2018 ची कार्यपद्धती
दि. 22 जून 2018 च्या शासन निर्णयात एकतर्फी मानीव अभिहस्तांतरणाची संपूर्ण कार्यपद्धती दिली आहे: अर्ज, कागदपत्रे, सक्षम प्राधिकारी निर्णय कसा घेतात, मुद्रांक शुल्क अभिनिर्णय, नोंदणी आणि फेरफार.
मुख्य मुद्दे
- चार टप्पे: जिल्हा उपनिबंधकांकडे अर्ज → मुद्रांक शुल्क अभिनिर्णय → नोंदणी → 7/12 किंवा मालमत्ता पत्रकात फेरफार.
- अर्ज नमुना VII मध्ये ₹2,000 शुल्कासह ऑनलाइन व ऑफलाइन दाखल करावा, आणि त्याच्या प्रती मुद्रांक जिल्हाधिकाऱ्यांना द्याव्यात.
- शिल्लक FSI नसल्यास आणि सर्व सदनिका करारांवर योग्य मुद्रांक शुल्क भरलेले असल्यास, अभिनिर्णयाशिवाय प्रति सदनिका ₹100 मुद्रांक शुल्कावर अभिहस्तांतरण थेट नोंदवता येते.
- परिपूर्ण अर्ज मिळाल्यापासून 30 दिवसांत मुद्रांक जिल्हाधिकाऱ्यांनी अभिनिर्णय करावा.
शासन निर्णय का काढला
मोफा कायद्याच्या कलम 10 व 11 नुसार संस्था सक्षम प्राधिकाऱ्यामार्फत (जिल्हा उपनिबंधक, किंवा सिडको क्षेत्रासाठी सहनिबंधक) एकतर्फी मानीव अभिहस्तांतरण मिळवू शकते. पूर्वीच्या शासन निर्णयांनुसार आवश्यक कागदपत्रे मिळवणे कठीण होते. 2016 मध्ये त्यांची संख्या 12 वरून 8 केली गेली, आणि हा शासन निर्णय दि. 29.04.2014 व 07.06.2014 ची परिपत्रके अधिक्रमित करून संपूर्ण कार्यपद्धती एका दस्तऐवजात आणतो.
टप्पा 1: अर्ज
ऑनलाइन, सोबत: नमुना VII; संस्थेचे नोंदणी प्रमाणपत्र; सर्वसाधारण सभेचा ठराव; तीन महिन्यांपेक्षा जुने नसलेले मालमत्ता पत्रक किंवा 7/12 उतारे; सदनिकाधारकांची यादी; प्रवर्तकावर बजावलेली कायदेशीर नोटीस; बांधकाम प्रारंभ व भोगवटा प्रमाणपत्रे (किंवा भोगवटा प्रमाणपत्र नसल्यास जबाबदारी स्वीकारून ते मिळवण्यासाठी अर्ज करण्याचे स्वयंघोषणापत्र); ₹2,000 शुल्क; आणि कागदपत्रे खरी असल्याचे स्वयंघोषणापत्र. ऑफलाइन, एका सभासदाचा नोंदणीकृत करार व सूची II आणि मंजूर अभिन्यास नकाशासह छापील प्रत.
सक्षम प्राधिकारी निर्णय कसा घेतात
- 7/12 व मालमत्ता पत्रकावरील सर्व धारक, आणि त्याच अभिन्यासावरील इतर संस्था, यांना पक्षकार करून नियम 13(2) अंतर्गत सुनावणीच्या नोटिसा द्याव्यात.
- एका भूखंडावरील अनेक इमारतींच्या स्वतंत्र संस्था असून काही इमारती अपूर्ण असल्यास, पूर्ण इमारतीच्या संस्थेला तिच्या बांधकामाच्या (किंवा व्याप्त क्षेत्र वा जोत्याच्या) प्रमाणात खुल्या जागा, सामायिक सुविधा व रस्त्यांसह अविभक्त हिस्सा मिळतो.
- TDR वापरला असल्यास जोते व त्यालगतच्या क्षेत्रानुसार अभिहस्तांतरण होते; इतर संस्था सहकार्य करत नसल्यास अर्जदार पॅनेलवरील वास्तुविशारदाकडून क्षेत्र मोजून घेऊ शकतो.
- अधिक FSI किंवा TDR मिळण्याच्या आशेने विकासकाने प्रकल्प अपूर्ण ठेवला असल्यास मंजूर नकाशानुसार बांधलेल्या सदनिकांसाठी अभिहस्तांतरण दिले जाते.
- आदेशात सामायिक सुविधाधिकारांतील संस्थेचे अविभक्त हक्क तिच्या बांधकामाच्या प्रमाणात नमूद करावेत.
टप्पे 2–4: मुद्रांक शुल्क, नोंदणी, फेरफार
शिल्लक FSI नसल्याचे दस्तात नमूद असेल (वास्तुविशारदाच्या चालू प्रमाणपत्रासह), आणि सर्व सदनिका करारांवर योग्य मुद्रांक शुल्क भरलेले असेल, तर संस्था थेट दुय्यम निबंधकांकडे जाऊन प्रति सदनिका ₹100 भरू शकते; मुद्रांक जिल्हाधिकारी नंतर तपासणी करतात. अन्यथा मसुदा दस्ताचा अभिनिर्णय मुद्रांक जिल्हाधिकारी करतात, आणि परिपूर्ण अर्ज मिळाल्यापासून 30 दिवसांत निर्णय द्यावा लागतो; ज्या सदनिकाधारकांच्या करारांवर मुद्रांक शुल्क भरलेले नाही त्यांनी आपल्या हिश्श्याचे शुल्क भरावे, आणि संस्था ते गोळा करू शकते. दुय्यम निबंधकांनी एका दिवसात दस्त नोंदवावा. त्यानंतर संस्था मालमत्ता पत्रकात किंवा 7/12 वर आपले नाव नोंदवण्यासाठी नगर भूमापन अधिकारी किंवा तलाठी यांच्याकडे अर्ज करते — तेव्हाच कार्यपद्धती पूर्ण होते.
एकाच इमारतीच्या भूखंडांबाबत टीप
वरील प्रमाणशीर हिश्श्याचा नियम अनेक इमारती असलेल्या अभिन्यासांसाठी आहे. एकाच इमारतीने संपूर्ण भूखंडाचा FSI वापरला असल्यास संपूर्ण जमिनीचे अभिहस्तांतरण केले पाहिजे, असे मुंबई उच्च न्यायालयाने ठरवले आहे; पाहा राधा वल्लभ प्रकरण टिपण.
अधिक वाचा: मानीव अभिहस्तांतरण मार्गदर्शक
अर्जाचा नमुना व परिशिष्टांसह 17 पानांचा शासन निर्णय, इंग्रजीत. हे पान केवळ सर्वसाधारण माहितीसाठी दस्तऐवजाचा सारांश देते; ते भाषांतर नाही आणि कायदेशीर सल्ला नाही. नेमक्या तरतुदींसाठी मूळ दस्तऐवज वाचा, आणि त्यात नंतर सुधारणा झाली आहे का किंवा तो रद्द झाला आहे का, हे तपासा.
आपल्या संस्थेविषयी प्रश्न आहे?
प्रकरणाची थोडक्यात माहिती देऊन कार्यालयाला लिहा. भेट पूर्वनियोजित वेळेनुसारच.