परिपत्रक · नोंदणी महानिरीक्षक · 04.11.2015
जुन्या सदनिकांचे मुद्रांक शुल्कासाठी मूल्य कमी: घसारा तक्ता
नोंदणी महानिरीक्षकांच्या दि. 4 नोव्हेंबर 2015 च्या परिपत्रकात सदनिका, कार्यालये व दुकाने यांच्या पुनर्विक्रीवरील मुद्रांक शुल्कासाठी वापरल्या जाणाऱ्या रेडी रेकनर मूल्यात इमारतीच्या वयानुसार किती घट होते, हे दिले आहे.
मुख्य मुद्दे
- रेडी रेकनर दरातील केवळ बांधकामाच्या भागावर घसारा लागतो, जमिनीच्या भागावर नाही.
- घसाऱ्यानंतरचे मूल्य = खुल्या जमिनीचा दर + (बांधीव दर − खुल्या जमिनीचा दर) × इमारतीच्या वयानुसार टक्केवारी.
- RCC इमारतींसाठी टक्केवारी 100% (2 वर्षांपर्यंत) पासून 30% (60 वर्षांहून अधिक) पर्यंत कमी होते; अर्ध-पक्क्या बांधकामांसाठी 15% पर्यंत.
- वय भोगवटा प्रमाणपत्रावरून ठरवले जाते; ते उपलब्ध नसल्यास मालमत्ता कर, वीज किंवा दूरध्वनी बिले किंवा संस्थेचे प्रमाणपत्र यांसारख्या इतर पुराव्यावरून.
परिपत्रक का काढले
पूर्वीच्या मार्गदर्शक सूचनेनुसार निवासी, कार्यालयीन व व्यापारी मालमत्तेच्या संपूर्ण दरातून घसाऱ्याची वजावट दिली जात होती. पण इमारतीच्या रेडी रेकनर दरात जमीन व बांधकाम दोन्हींचा समावेश असतो, आणि घसारा फक्त बांधकामावर लागू व्हायला हवा. जुन्या पद्धतीमुळे इमारती प्रत्यक्षापेक्षा नव्या दाखवल्या जात, त्यामुळे पक्षकारांना इमारतीच्या खऱ्या वयाचा लाभ मिळत नसे. परिपत्रकाने पूर्वीची मार्गदर्शक सूचना रद्द करून तिच्या जागी ही पद्धत आणली.
मूल्य कसे काढावे
- A = निवासी, कार्यालयीन, व्यापारी किंवा दुकान मालमत्तेचा रेडी रेकनर दर.
- B = खुल्या जमिनीचा रेडी रेकनर दर.
- C = A − B (बांधकामाचा भाग).
- D = खालील तक्त्यानुसार इमारतीच्या वयाची टक्केवारी.
- ग्राह्य मूल्य = B + (C × D).
| इमारतीचे वय | RCC / इतर पक्के | अर्ध-पक्के / कच्चे |
|---|---|---|
| 0–2 वर्षे | 100% | 100% |
| 2–5 वर्षे | 95% | 95% |
| 5–10 वर्षे | 90% | 85% |
| 10–20 वर्षे | 80% | 75% |
| 20–30 वर्षे | 70% | 60% |
| 30–40 वर्षे | 60% | 45% |
| 40–50 वर्षे | 50% | 30% |
| 50–60 वर्षे | 40% | 20% |
| 60 वर्षांहून अधिक | 30% | 15% |
परिपत्रकातील टिपा
- वय भोगवटा प्रमाणपत्रावरून घ्यावे. ते उपलब्ध नसल्यास इतर पुरावा वापरता येतो: मालमत्ता कराची पावती किंवा भोगवटा प्रमाणपत्रासाठीचा अर्ज, किंवा वीज वा दूरध्वनी बिले किंवा संस्थेचे प्रमाणपत्र यांसारखा पुरावा. इमारतीचा पुनर्विकास झाला असल्यास नव्या इमारतीचे वय पडताळावे.
- रेडी रेकनरमध्ये त्या प्रकारच्या मालमत्तेसाठी स्वतंत्र दर नसल्यास मूल्यांकन मार्गदर्शक सूचना 7 नुसार होते.
- मोठ्या भूखंडांसाठी जमिनीचे मूल्य मार्गदर्शक सूचना 17 नुसार काढले जाते.
प्रत्यक्ष व्यवहारात याचा अर्थ
जुन्या संस्थेच्या इमारतीतील सदनिका विकली किंवा हस्तांतरित केली जाते तेव्हा मुद्रांक शुल्क मूल्यांकनात हा घसारा लागू व्हायला हवा. इमारतीचे भोगवटा प्रमाणपत्र किंवा तिच्या वयाचा इतर पुरावा संस्थेच्या अभिलेखात तयार ठेवल्यास सभासदांना योग्य मूल्यांकन मिळण्यास मदत होते.
नोंदणी व मुद्रांक विभागाने काढलेले दोन पानांचे मराठी परिपत्रक. चालू वर्षाच्या रेडी रेकनर मार्गदर्शक सूचनांमध्ये हे नियम बदलले असू शकतात, ते तपासा. हे पान केवळ सर्वसाधारण माहितीसाठी दस्तऐवजाचा सारांश देते; ते भाषांतर नाही आणि कायदेशीर सल्ला नाही. नेमक्या तरतुदींसाठी मूळ दस्तऐवज वाचा, आणि त्यात नंतर सुधारणा झाली आहे का किंवा तो रद्द झाला आहे का, हे तपासा.
आपल्या संस्थेविषयी प्रश्न आहे?
प्रकरणाची थोडक्यात माहिती देऊन कार्यालयाला लिहा. भेट पूर्वनियोजित वेळेनुसारच.