भारताचे सर्वोच्च न्यायालय · निबंधकांचा आदेश · 13.10.2023
“Unclaimed” शेऱ्यासह परत आलेली नोटीस बजावल्याचे मानले जाते
हस्तांतरण याचिकेतील सर्वोच्च न्यायालयाच्या निबंधकांच्या आदेशाने न्यायालयाच्या निर्णयांचा आधार घेऊन ठरवले की योग्य पत्त्यावर पाठवलेली आणि “unclaimed” शेऱ्यासह परत आलेली नोटीस, “refused” शेऱ्यासह परत आलेल्या नोटिसीप्रमाणेच, बजावल्याचे मानले जाते.
मुख्य मुद्दे
- योग्य पत्त्यावर रजिस्टर्ड पोस्टने पाठवलेली नोटीस “unclaimed” म्हणून परत आल्यास, पत्ता असलेल्या व्यक्तीने उलट सिद्ध केले नाही तर ती बजावल्याचे मानले जाते.
- “Unclaimed” हे “refused” प्रमाणेच मानले जाते.
- हे गृहीतक सामान्य खंड अधिनियम, 1897 चे कलम 27 आणि पुरावा अधिनियमाचे कलम 114 यातून येते.
आदेशात काय म्हटले आहे
सर्वोच्च न्यायालयाची रजिस्ट्री “refused” शेऱ्यासह परत आलेली नोटीस योग्यरीत्या बजावल्याचे मानत होती, पण “unclaimed” शेऱ्यासह परत आलेली नोटीस बजावली नाही असे मानत होती. हे योग्य नाही, असे निबंधकांनी ठरवले. K. Bhaskaran v. Sankaran Vaidhyan Balan (1999) 7 SCC 510 आणि Ajeet Seeds Ltd. v. K. Gopala Krishnaiah (2014) 12 SCC 685 या निर्णयांचा आधार घेत आदेशात स्पष्ट केले आहे की योग्य पत्त्यावर रजिस्टर्ड पोस्टने पत्र पाठवल्यास, पत्ता असलेल्या व्यक्तीने उलट सिद्ध केले नाही तर ते सामान्य क्रमाने पोहोचले असे कायदा गृहीत धरतो. “Refusal” व “unclaimed” समानच मानावेत, आणि प्रतिवादीवर नोटीस बजावल्याचे ठरवले गेले.
संस्थांसाठी हे का महत्त्वाचे
संस्था रजिस्टर्ड पोस्टने नियमितपणे नोटिसा पाठवतात — सर्वसाधारण सभांच्या नोटिसा, थकबाकीच्या मागणी नोटिसा, उपविधी व अधिनियमानुसारच्या नोटिसा. काही सभासद त्या स्वीकारण्याचे टाळतात आणि नंतर नोटीस मिळालीच नाही असा दावा करतात. सभासदाच्या योग्य, नोंदवलेल्या पत्त्यावर रजिस्टर्ड पोस्ट A/D ने नोटीस पाठवून परत आलेले पाकीट जपून ठेवल्यास संस्थेला या गृहीतकाचा लाभ मिळतो. हे खंडन करता येणारे गृहीतक आहे, म्हणून वापरलेला पत्ता योग्यच असला पाहिजे.
तीन पानांचा आदेश, इंग्रजीत. हे पान केवळ सर्वसाधारण माहितीसाठी निर्णयाचा सारांश देते; ते पूर्ण मजकुराला पर्याय नाही आणि कायदेशीर सल्ला नाही. निर्णयाविरुद्ध नंतर अपील झाले आहे का, किंवा तो बदलला किंवा रद्द झाला आहे का, हे तपासा.
आपल्या संस्थेविषयी प्रश्न आहे?
प्रकरणाची थोडक्यात माहिती देऊन कार्यालयाला लिहा. भेट पूर्वनियोजित वेळेनुसारच.