मुंबई उच्च न्यायालय · द्वितीय अपील · 25.01.2019
खरेदीदारांना दाखवलेल्या मनोरंजन मैदानावर प्रवर्तक बांधकाम करू शकत नाही
मनोरंजन मैदान दाखवणारा अभिन्यास जाहीर केलेल्या प्रवर्तकाला तो प्रस्ताव जाहीर केला नसेल किंवा सदनिका खरेदीदारांनी जाणीवपूर्वक संमती दिली नसेल, तर त्या मैदानावर अतिरिक्त इमारत बांधता येत नाही, असे ठरवून मुंबई उच्च न्यायालयाने दावा पुन्हा सुनावणीसाठी पाठवला.
मुख्य मुद्दे
- मोफाची कलमे 3, 4 व 7 आणि नमुना V मधील वैधानिक खंडांनुसार प्रवर्तकाने खरेदीदारांना जाहीर केलेल्या अभिन्यासानुसार बांधकाम केले पाहिजे.
- मनोरंजन मैदान किंवा सुविधा जागा म्हणून दाखवलेले क्षेत्र तो वापर जाहीर केला नसेल, किंवा खरेदीदारांनी विशिष्ट व जाणीवपूर्वक संमती दिली नसेल, तर अतिरिक्त इमारतीसाठी वापरता येत नाही.
- मनोरंजन मैदान अनिवार्य होते की अतिरिक्त, किंवा एखादी सदनिका त्याकडे तोंड करून आहे का, याने फरक पडत नाही; ते सर्व सदनिकाधारकांच्या लाभासाठी असते.
तथ्ये
ठाण्यातील “कोरेस नक्षत्र” प्रकल्पातील सदनिका खरेदीदारांनी 2007 मध्ये 15 इमारती आणि दोन मनोरंजन मैदानांसह खुल्या व सुविधा जागा दाखवणाऱ्या मंजूर अभिन्यासाच्या आधारे सदनिका घेतल्या. 2009 मध्ये विकासकाने एका मनोरंजन मैदानावर (RG क्र. 2) सोळावी इमारत प्रस्तावित केली. एका खरेदीदाराने दावा दाखल केला; दिवाणी न्यायालयाने दावा फेटाळला आणि जिल्हा न्यायालयाने अपील फेटाळले, कारण करारातील पुढील इमारतींसाठी FSI/TDR वापरण्याबाबतचे सर्वसाधारण खंड आणि एकूण मनोरंजन मैदानाचे क्षेत्र कायदेशीर गरज पूर्ण करत होते.
न्यायालयाचा निर्णय
मनोरंजन मैदानासह खुल्या जागा दाखवणारा अभिन्यास जाहीर केल्यानंतर प्रवर्तक खरेदीदारांच्या संमतीशिवाय त्या मैदानावर अतिरिक्त इमारत बांधू शकतो का, असा प्रश्न न्यायालयाने मांडला. प्रवर्तकाच्या जाहीर करण्याच्या कर्तव्याचा अर्थ असा की त्याने जे जाहीर केले त्याला चिकटून राहिले पाहिजे: एखादे क्षेत्र मनोरंजन मैदान किंवा सुविधा जागा म्हणून दाखवले असल्यास ती शक्यता जाहीर केल्याशिवाय, किंवा जाणीवपूर्वक संमती घेतल्याशिवाय, तो त्यावर अतिरिक्त बांधकाम करू शकत नाही. टप्प्याटप्प्याने विकास, TDR किंवा अतिरिक्त इमारतींबाबतचे सर्वसाधारण खंड म्हणजे मनोरंजन मैदानावर बांधकाम करण्यास संमती नव्हे. दोन्ही खालच्या न्यायालयांनी हा प्रश्नच विचारात घेतला नव्हता. प्रवर्तकाविरुद्ध द्वितीय अपील मान्य झाले आणि दावा पुन्हा सुनावणीसाठी दिवाणी न्यायालयाकडे पाठवला.
हे का महत्त्वाचे
विकासकाकडे अजून FSI वापरायचा शिल्लक असलेल्या अभिन्यासांतील संस्था व खरेदीदार, त्यांना दिलेल्या अभिन्यासात दाखवलेल्या बाग, खेळाचे मैदान किंवा सुविधा जागेवर विकासक बांधकाम प्रस्तावित करतो तेव्हा या निर्णयाचा आधार घेऊ शकतात. मूळ करार, त्याला जोडलेला अभिन्यास आणि कोणतीही माहितीपुस्तिका जपून ठेवावी. प्रकरण परत पाठवले गेले, त्यामुळे तथ्यांवरील अंतिम निकाल दिवाणी न्यायालयावर सोडला.
27 पानांचा निर्णय, इंग्रजीत (Indian Kanoon वरील प्रत). हे पान केवळ सर्वसाधारण माहितीसाठी निर्णयाचा सारांश देते; ते पूर्ण मजकुराला पर्याय नाही आणि कायदेशीर सल्ला नाही. निर्णयाविरुद्ध नंतर अपील झाले आहे का, किंवा तो बदलला किंवा रद्द झाला आहे का, हे तपासा.
आपल्या संस्थेविषयी प्रश्न आहे?
प्रकरणाची थोडक्यात माहिती देऊन कार्यालयाला लिहा. भेट पूर्वनियोजित वेळेनुसारच.