मुंबई उच्च न्यायालय · निर्णय · 27.09.2022
प्रवर्तक संस्थेचे स्टिल्ट पार्किंग बाहेरील व्यक्तीला देऊ शकत नाही
प्रवर्तकाने केलेल्या वाटपाच्या आधारे गृहसंकुलातील 110 स्टिल्ट पार्किंग जागांवर हक्क सांगणाऱ्या शाळेला मुंबई उच्च न्यायालयाने मनाई हुकूम नाकारला; सामायिक क्षेत्र सदनिका खरेदीदारांचे आहे असे ठरवून ₹5 लाख खर्चही लादला.
मुख्य मुद्दे
- स्टिल्ट पार्किंगच्या जागा व खुल्या जागा या सदनिका खरेदीदारांनी पैसे दिलेले सामायिक क्षेत्र आहेत; प्रवर्तक त्या विकू शकत नाही किंवा सभासद नसलेल्यांना वापरासाठी देऊ शकत नाही.
- प्रवर्तकाच्या वाटपानुसार 2010 पासूनचा जागांचा ताबा कायदेशीररीत्या अंमलबजावणीयोग्य हक्काशी निगडित नव्हता, म्हणून मनाई हुकूम देता येत नव्हता.
- मानीव अभिहस्तांतरण आदेशातील एका कलमामुळे खरेदीदारांच्या हक्कांविरुद्ध पार्किंग वाटप करण्याचा अधिकार प्रवर्तकाला मिळत नाही. शाळेची याचिका ₹5,00,000 खर्चासह फेटाळली.
तथ्ये
पिंपरी वाघेरे येथील, त्याच विकासकाने बांधलेल्या इमारतीत चालणारी एक शाळा शेजारच्या निवासी इमारतींतील 110 स्टिल्ट व पोडियम पार्किंग जागा वापरत होती. सदनिका करार झाल्यानंतर पण संस्था स्थापन होण्यापूर्वी मार्च 2010 मध्ये विकासकाने त्या शाळेला दिल्या होत्या. संस्थांच्या फेडरेशनला 2014 मध्ये मानीव अभिहस्तांतरण मिळाले. संस्थांनी पार्किंग वापरात अडथळा आणू नये म्हणून शाळेने मनाई हुकमासाठी दावा दाखल केला. दिवाणी न्यायालयाने तात्पुरता मनाई हुकूम दिला, जिल्हा न्यायाधीशांनी तो रद्द केला, आणि शाळेने रिट याचिका दाखल केली.
न्यायालयाचा निर्णय
न्यायालयाने जिल्हा न्यायाधीशांचा निर्णय कायम ठेवला. सर्वोच्च न्यायालयाच्या नहालचंद लालूचंद निर्णयाचा आधार घेत, सामायिक क्षेत्राचा खर्च सदनिका खरेदीदारांकडून वसूल केला जातो, म्हणून त्यांचा वापर करण्याचा हक्क फक्त त्यांनाच आहे, असे ठरवले; कोणत्याही संस्थेची सभासद नसलेल्या शाळेला प्रवर्तक ते देऊ शकत नव्हता. शाळेला स्वतःचे मंजूर आच्छादित पार्किंग होते, ज्याचे तिने सभागृहात रूपांतर केले होते. शाळा सुरूही झाली नव्हती तेव्हा केलेले वाटप विकासक व शाळा यांच्या संगनमताकडे निर्देश करत होते. प्रथमदर्शनी प्रकरण नव्हते, सोयीचा समतोल रहिवाशांच्या बाजूने होता, आणि शाळेचे भरून न येणारे नुकसान होणार नव्हते. रहिवाशांविरुद्ध वर्षानुवर्षे झालेल्या पोलीस तक्रारी व खटले लक्षात घेऊन न्यायालयाने ₹5 लाख उदाहरणादाखल खर्चासह याचिका फेटाळली.
हे का महत्त्वाचे
विकासकाने संकुलातील पार्किंग किंवा खुल्या जागा बाहेरील व्यक्तीला दिल्या असल्यास, अशा वाटपातून अंमलबजावणीयोग्य हक्क निर्माण होत नाहीत या संस्थेच्या भूमिकेला हा निर्णय आधार देतो. तो अंतरिम मनाई हुकमाच्या टप्प्यावर दिला गेला, त्यामुळे मूळ दाव्याचा निकाल बाकी होता.
वीस पानांचा निर्णय, इंग्रजीत. हे पान केवळ सर्वसाधारण माहितीसाठी निर्णयाचा सारांश देते; ते पूर्ण मजकुराला पर्याय नाही आणि कायदेशीर सल्ला नाही. निर्णयाविरुद्ध नंतर अपील झाले आहे का, किंवा तो बदलला किंवा रद्द झाला आहे का, हे तपासा.
आपल्या संस्थेविषयी प्रश्न आहे?
प्रकरणाची थोडक्यात माहिती देऊन कार्यालयाला लिहा. भेट पूर्वनियोजित वेळेनुसारच.